Narcisme

26-11-2024

Narcisme

Deze maand volgde ik via stichting Het Verdwenen Zelf een workshop over narcisme bij Sonja Lucardie & Sonja van Stuijvenberg.

Narcisme is een term die steeds vaker valt in gesprekken over persoonlijke relaties, werk en zelfs maatschappij-gerelateerde kwesties. Een van de onderwerpen die naar voren kwam is, hoe je een narcist herkent. Het doel van deze blog is om een antwoord te geven op deze vraag.

Hoe herken je een narcist?

Het herkennen van narcistisch gedrag kan moeilijk zijn, zeker omdat narcisten vaak zeer charmant en sociaal kunnen overkomen. Toch zijn er bepaalde gedragingen en patronen die kenmerkend zijn voor mensen met narcistische trekken, ook als er geen officiële diagnose van een narcistische persoonlijkheidsstoornis is. Hier zijn enkele signalen die je kunnen helpen om narcistisch gedrag te identificeren:

1. Geen dialoog mogelijk: Je hebt het gevoel dat je geen echt contact hebt. Er is weinig ruimte voor open communicatie; je komt vaak nergens mee. De ander is niet bereid om verantwoordelijkheid te nemen voor eigen daden.
2. Altijd de schuld bij de ander leggen: Een narcist zal nooit de schuld bij zichzelf leggen, hoe duidelijk het ook is dat het probleem bij hen ligt. Ze wijzen altijd naar de ander, waardoor jij je schuldig gaat voelen. Er wordt op dit schuldgevoel ingespeeld.
3. Onvoorspelbaarheid en woedeaanvallen: Het gedrag van de narcist is vaak onvoorspelbaar, met mogelijk woedeaanvallen, agressie en soms zelfs fysiek geweld tot gevolg. Deze uitbarstingen maken het moeilijk om te weten waar je aan toe bent.
4. Grenzen worden niet gerespecteerd: Narcisten kunnen geen of nauwelijks grenzen herkennen en gaan hier steeds over heen. Wanneer jij je ongemakkelijk voelt en je grens aangeeft, wordt dat vaak tegen je gebruikt.
5. Verantwoordelijkheid en regels bestaan niet voor hen: De narcist meent dat de regels niet voor hem/haar gelden. Als er regels zijn, worden ze morgen herschreven om hun doelen te bereiken.
6. Zij zijn perfect, jij niet: Narcisten doen alsof jij de problemen hebt, terwijl zij zelf de onfeilbare en perfecte persoon zijn. Ze zetten je vaak neer als 'gek', 'dom', ‘psychisch niet in orde’ om hun eigen gedrag te rechtvaardigen.
7. Maskers en manipulatie: De narcist draagt vaak verschillende maskers: charmant en behulpzaam naar buiten toe, maar onvoorspelbaar of zelfs destructief achter gesloten deuren. Dit maakt het voor anderen moeilijk om het ware gezicht van de narcist te zien.
8. Extreme gevoeligheid voor kritiek: Narcisten kunnen niet omgaan met kritiek en zijn extreem snel gekwetst. Kritiek ervaren ze als een aanval op hun zorgvuldig opgetrokken imago.

Heb je zelf te maken met narcisme tijdens een scheiding/uitelkaar gaan? Mr drs. Y.M. Bérénos is advocaat en heeft daarnaast een studie psychologie afgerond. Ze heeft ruime ervaring met narcisme/dwingende controle tijdens een (echt)scheiding/uitelkaar gaan en ze helpt je graag verder. Ze is te bereiken via y.berenos@groenendijk.com.